Gübre serpme makinesi karıştırıcısının çalışmaması, gübrenin hazne içinde homojen dağılmasını ve düzenli biçimde aktarılmasını engelleyebilir. Sorunun kaynağı basit bir sıkışma olabileceği gibi aktarma organları, hidrolik sistem veya elektrik bağlantılarıyla ilgili daha ciddi bir arıza da olabilir. Müdahaleye başlamadan önce makine durdurulmalı, traktör kapatılmalı ve hareketli parçaların tamamen hareketsiz kaldığından emin olunmalıdır.
Güvenli Bir İlk Kontrol Nasıl Yapılır?
Karıştırıcı çalışmadığında ilk adım, makineyi düz ve güvenli bir zeminde durdurmaktır. Traktörün kuyruk mili devreden çıkarılmalı, motor kapatılmalı ve kontak anahtarı alınmalıdır. Hidrolik sistemle çalışan modellerde basınç tamamen boşaltılmadan bağlantılara veya hareketli parçalara müdahale edilmemelidir.
Hazne içinde gübre birikmesi, yabancı cisim bulunması veya malzemenin aşırı nemlenmesi karıştırıcının dönmesini engelleyebilir. Ancak sıkışmayı elle gidermeye çalışmak ciddi yaralanmalara yol açabileceğinden uygun temizlik araçları kullanılmalı ve üreticinin güvenlik talimatlarına uyulmalıdır.
İlk incelemede karıştırıcının fiziksel olarak eğilip eğilmediği, palet veya kanatlarda kırılma olup olmadığı ve hazne tabanında olağan dışı sürtünme izleri kontrol edilir. Sorun açıkça görülemiyorsa makineyi zorlayarak çalıştırmak yerine aktarma ve tahrik sistemine geçilmelidir.
Karıştırıcıda Sıkışma ve Yabancı Cisim Kontrolü
Hazneye taş, metal parçası, ip, çuval kalıntısı veya sertleşmiş gübre girmesi karıştırıcı milinin dönmesini durdurabilir. Özellikle uzun süre beklemiş ve nem almış gübre, karıştırıcı çevresinde yoğun bir tabaka oluşturarak hareketi kısıtlar. Temizlik öncesinde makinenin tüm enerji bağlantıları kesilmelidir.
Gübre boşaltıldıktan sonra mil, kanatlar ve hazne tabanı görsel olarak incelenir. Sıkışmaya neden olan malzeme uygun bir el aletiyle dikkatlice uzaklaştırılmalı, milin zorlanarak çevrilmesinden kaçınılmalıdır. Kanatlarda çatlak veya bağlantı noktalarında gevşeme varsa yalnızca temizlemek sorunu çözmez.
Temizlikten sonra karıştırıcı elle kısa bir mesafede kontrol edilebilir; fakat bu işlem yalnızca makine tamamen enerjisizken yapılmalıdır. Mil serbestçe hareket etmiyor, metal sürtünmesi duyuluyor veya parçalar ekseninden kaçmış görünüyorsa kullanım durdurulmalı ve yetkin bir servisten destek alınmalıdır.
Kuyruk Mili ve Mekanik Aktarma Organlarını İnceleme
Kuyruk miliyle çalışan karıştırıcılarda arıza, traktör ile makine arasındaki bağlantıdan başlayabilir. Milin doğru takılıp takılmadığı, emniyet pimlerinin yerinde olup olmadığı ve koruyucu muhafazanın zarar görüp görmediği kontrol edilmelidir. Kuyruk mili koruması çıkarılmış şekilde deneme yapmak güvenli değildir.
Şaft üzerindeki mafsalların kilitlenmesi, aşınması veya gres eksikliği dönme hareketinin karıştırıcıya aktarılmasını engelleyebilir. Dişli kutusunda yağ eksilmesi, dişli kırılması ya da zincirli aktarma sisteminde gevşeme de benzer belirti oluşturur. Bu parçalar kontrol edilirken makine mutlaka kapalı ve sabit durumda olmalıdır.
Tahrik sistemi çalışıyor ancak karıştırıcı hareket etmiyorsa bağlantı pimi, kavrama elemanı veya kesme emniyeti incelenmelidir. Emniyet parçası kopmuşsa aynı özellikte olmayan daha dayanıklı bir parça takmak doğru değildir; çünkü bu uygulama daha büyük mekanik hasarlara neden olabilir.
Hidrolik ve Elektrikli Sistemlerde Arıza Tespiti
Hidrolik tahrikli karıştırıcılarda hortumlarda kaçak, ezilme veya kopma olup olmadığı gözden geçirilmelidir. Hidrolik yağın düşük olması, valfin çalışmaması ya da motorun iç kaçak yapması karıştırıcının yavaşlamasına veya tamamen durmasına yol açabilir. Basınçlı yağ ciltte ciddi yaralanmalara neden olabileceği için kaçak elle aran2024mamalıdır.
Elektrikli kumanda bulunan modellerde sigorta, akü bağlantısı, soketler ve kumanda anahtarları kontrol edilir. Gevşek kablo, oksitlenmiş soket veya kopmuş iletken, motorun hiç çalışmamasına neden olabilir. Elektrik devresinde ölçüm yapılacaksa uygun test cihazı ve yeterli teknik bilgi kullanılmalıdır.
Hidrolik ya da elektrik sistemiyle ilgili arıza kullanıcı tarafından güvenle belirlenemiyorsa deneme amacıyla art arda çalıştırma yapılmamalıdır. Özellikle motor ısınıyor, sigorta tekrar tekrar atıyor veya hidrolik pompa olağan dışı ses çıkarıyorsa profesyonel müdahale gerekir.
Onarım Sonrası Deneme ve Koruyucu Bakım
Arıza giderildikten sonra hazne boşken kısa süreli bir deneme yapılmalıdır. Karıştırıcının düzgün dönüp dönmediği, titreşim, vuruntu ve sürtünme sesi oluşup oluşmadığı gözlemlenir. Deneme sırasında hiç kimse hazneye, şaftın yakınına veya hareketli parçalara yaklaşmamalıdır.
Sorun çözüldüğünde bağlantı elemanları sıkılık açısından kontrol edilir, hareketli parçalar üreticinin önerdiği yağlayıcıyla bakımdan geçirilir ve koruyucu muhafazalar yeniden takılır. Ardından az miktarda uygun kıvamlı gübreyle çalışma denenerek karıştırıcının yük altındaki davranışı izlenir.
Benzer arızaların tekrarlamaması için gübre makinesi her kullanımdan sonra temizlenmeli, nemli malzemenin hazne içinde uzun süre beklemesine izin verilmemeli ve periyodik bakım aksatılmamalıdır. Karıştırıcı kanatları, mil yatakları, zincirler, dişliler ve hidrolik bağlantılar düzenli kontrol edildiğinde küçük sorunlar büyümeden fark edilebilir.